Giải thích và bình luận câu tục ngữ: ‘Thương người như thể thương thân”

Giải thích và bình luận càu tục ngữ: ‘Thương người như thể thương thân”

Hướng dẫn

‘Thương người như thể thương thân’

Nhân dân ta đã tạo nên một so sánh cụ thể, giản dị mà thấm thía biết bao! Trong đó, có gì quý hơn, thân thiết hơn ‘thân’ mình? Chữ ‘thân’ trong câu tục ngữ là chỉ số phận cuộc đời mình, niềm vui nỗi buồn, những ước mơ về hạnh phúc của mình. Những con người xa lạ, những kẻ bất hạnh trong cõi đời chẳng có mối quan hệ gì với ta, thế mà ta đã thương, đã quý mến, đồng cảm họ một cách vô cùng sâu sắc với tất cả tình người. Sự ‘thương’ người ấy ‘như thể thương thân’ ta vậy 1 Không vu lơi! Không ban ơn! Tất cả chỉ vì tình thương người, tình yêu thương đồngloại.

Đường đời nhiều chông gai hiểm trở. Xã hội biến động không ngừng. Cũng có thuở thái bình thịnh trị. Vì thương người ta vui với niềm vui của mọi người, mọi nhà. Cũng có thời kì loạn lạc, mất mùa, dịch bệnh, giặc giã tung hoành khắp nơi. Người người đau khổ vật lộn trong thiên tai, địch họa, trong máu và nước mắt. Trong hoàn cảnh ấy, thương thân mình đã khó, thế mà ta còn biết ‘thương người’ quý mến, trân trọng những kẻ bất hạnh gần xa.

Tình cảm ấy thật đáng quý vô ngần. Tình thương người gắn liền với đức hi sinh là thế!

Tinh thương người của nhân dân ta mênh mông và bao la, với những biểu hiện vô cùng phong phú. Đồng cảm, thương xót cho cảnh ngộ đau khổ của đồng loại.

Xem thêm:  Phân tích đoạn trích Nỗi thương mình của Nguyễn Du

Đau nỗi đau, lo nỗi lo của đồng loại. Đó là ‘thương người như thể thương thản’. Bênh vực, chở che, sàn sóc cứu giúp vật chất, san sẻ tình thương cho những con người hoạn nạn, cho những con người ‘nhỏ bé’ đang sống ‘dưới đáy’ xã hội. Đó cũng là ‘thương người như thể thương thân’. ‘Lá lành đùm lá rách’’, ‘Một miếng khi đói bằng một gói khi no’; ‘Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ’; ‘Máu chảy ruột mềm’, v.v… Đó là những biểu hiện, những hành động cao quý ‘thương người như thể thương thân’.

‘Hũ gạo cứu đói’năm Ất Dậu 1945, phong trào rộng lớn của toàn dân giúp đỡ đồng bào bị bão lụt, giúp nạn nhân chiến tranh, giúp học sinh nghèo,… trong những năm gần đây đã nói lên sức mạnh của tình nhân ái, đạo lí tốt đẹp ‘thương người như thể thương thân’ của dàn tộc ta.

‘Thương người…’không chỉ đồng cảm san sẻ, cứu giúp, mà còn phải biết trân trọng những phẩm giá tốt đẹp của đồng loại, thấu hiểu và nâng niu những ước mơ, nguyện vọng về dân chủ tự do, về ấm no, hạnh phúc của nhân dân, nhất là của những con người lầm than, đói khổ.

‘Thương người như thể thương thân’chính là lòng ‘chí nhăn’ đã làm nên sức mạnh Việt Nam như Nguyễn Trãi đã nói: ‘Lấy chí nhân để thay cường bạo’ (‘Bình Ngô đại cáo’). Tinh cảm cao quý ấy đã làm cho lòng người trong sáng hơn, nhàn hậu hơn. Biết lấy tình người trong ứng xử là đạo lí cao quý. Nhờ thế mà bóng tối bị xua tan. Cái ác bị đẩy lùi. Tinh người và tình đời tỏa sáng. Xã hội ngày một văn minh hơn, tốt đẹp hơn.

Xem thêm:  Trên đường đi học về em gặp một chị phụ nữ vừa bế con vừa mang xách nhiều đồ đạc. Em đã giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường. Hãy kể tại câu chuyện đó

Bọn bất lương, lũ ‘chuột lớn bất nhân’ (thơ ‘Ghét chuột’ của Nguyễn Bỉnh Khiêm) thì làm sao chúng nó hiểu được câu tục ngữ: ‘Thương người như thể thương thân’. Những kẻ giàu nứt đố đổ vách, xài bằng ngoại tệ,… nhưng chẳng bao giờ dám bỏ ra một xu để giúp người cơ nhỡ, bố thí cho kẻ hành khất ngược xuôi thì câu tục ngữ ‘Thương người…’ ấy rất xa lạ với họ!

Phật giáo, Thiên chúa giáo, đạo Khổng,… đều có nói đến lòng nhân ái. Từ giáo lí ấy mà chúng ta càng thèm tự hào về đạo lí ‘Thương người như thể thương thân’ của nhân dân ta. Cộng đồng người Việt, ‘bốn nghìn lớp người’ đã lấy tình thương để xây dựng và phát triển nghĩa đồng bào, tình dân tộc. Chẳng thế mà nó đã trở thành điệu ru, cau hát dân gian, thấm sâu vào hồn người như hương lúa đồng quê bao đời nay:

– ‘Thấy người hoạn nạn thì thương,

Thấy người đói rét ta nhường áo cơm’.

– ‘Nhiễu điều phụ lấy giá gương,

Người trong một nước phải thương nhau cùng’

Sống không có tình thương sẽ bị khô héo lương tri, cằn cỗi tâm hồn. Bởi vậy, có người đã nói: ‘Biết san se’ là hạnh phúc; được san se’ cũng là hạnh phúc’. Có khỉ tình thương đã gắn liền với tình cảm cách mạng và kháng chiến:

‘Thương nhau chia củ sắn lủi,

Rát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng’

Xem thêm:  Em hãy tả lại một người nào đó tuỳ theo ý thích của bản thân mình

(‘Việt Bắc’ – Tố Hữu)

Xưa nay, ai cũng muốn được sống trong tình thương. Câu tục ngữ: ‘Thương người như thể thương thân’ là bài học luân lí vô giá đối với mọi người. Nó thanh lọc hồn người và hướng thiện.

Thế kỉ 21 là thế kỉ của tri thức. Và còn phải là thế kỉ của tình thương. Tinh thương là cái gốc của đạo lí làm người, là vẻ đẹp nhân văn của nền văn hóa dân tộc. Một xã hội văn minh phải là xã hội của tình thương.

Tinh thương mãi mãi là bài ca cuộc đời, bài ca của yên vui hạnh phúc. Phong trào ‘xóa đói giâm nghèo’, ‘góp tiền vào quỹ ủng hộ người nghèo’ hiện nay chính là bài ca ‘Thương người như thể thương thân’ của đất nước và con người Việt Nam chúng ta.

Nguồn Vietvanhoctro.com


Có thể bạn quan tâm

  • Giải thích câu tục ngữ: Môi hở răng lạnh
  • Giải thích câu tục ngữ Uống Nước Nhớ Nguồn lớp 7
  • Giải thích câu tục ngữ: Như vợ chồng ngâu
  • Giải thích câu tục ngữ “Dĩ hòa vi quý”
  • Giải thích câu thành ngữ “Bình cũ rượu mới”
  • Giải thích câu tục ngữ “Có học mới nên khôn”
  • Giải thích về câu tục ngữ “Giận cá chém thớt”
  • Em hãy giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ: Thất bại là mẹ thành công