Sách Hay Nên Đọc

smartphone cũng có thể tạo ra những bức ảnh nghệ thuật đẹp.

Thời đại công nghệ số, máy ảnh đã là một phương tiện không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật. Hầu như ai cũng có một máy ảnh trong smartphone . Ngoài tính năng chụp ảnh lưu niệm , nếu chịu khó tìm tòi sáng tạo, smartphone cũng có thể tạo ra những bức ảnh nghệ thuật đẹp. 

Dưới đây là bài viết giới thiệu với các bạn , về nghệ thuật nhiếp ảnh, nếu bạn là dân Amatơ , nên đọc bài này để hiểu thêm về mục đích- ý nghĩa để có một bức ảnh ung ý .

Nhiếp ảnh và cuộc sống .
So với hội họa thì nhiếp ảnh sinh sau đẻ muộn . Nhiếp ảnh là ghi lại khoảnh khắc của cuộc sống tùy theo nhận thức, góc nhìn của tác giả. Hội họa là vẽ cái cảm thấy chứ không phải vẽ cái nhìn thấy .

Có những bức ảnh chụp đẹp như vẽ . Cụ Võ An Ninh chụp cảnh Sa Pa mù sương trông như tranh thủy mạc. Nhưng ngược lại, hội họa mà vẽ như chụp thì họa sĩ chỉ là một người thợ khéo tay, một nghệ nhân chứ không phải nghệ sĩ .Trong mỗi loại hình nghệ thuật đều có một ngôn ngữ riêng để thể hiện : Ngôn ngữ của âm nhạc là giai điệu tiết tấu . Ngôn ngữ của văn thơ là câu cú và ngữ pháp. Ngôn ngữ của hội họa là màu sắc . Ngôn ngữ của nhiếp ảnh là ánh sáng .

Qua những ngôn ngữ đặc trưng đó , tác giả phản ánh một mảng nhỏ trong cuộc sống thông qua nhận thức của mình, truyền tải cái đẹp hình thức và nội dung tư tưởng đến người thưởng ngoạn .Nghệ thuật chỉ là phương tiện để chuyên chở nội dung tư tưởng của tác phẩm . Một bộ phim hay, một vở kịch hấp dẫn, một bản nhạc du dương, một áng văn thơ chau chuốt, một bức tranh tĩnh vật trầm mặc, một bức ảnh phong cảnh lung linh, nếu không có tư tưởng ẩn đằng sau , bên trong những tác phẩm đó thì giá trị của những tác phẩm ấy chỉ mang tính giải trí, mua vui rẻ tiền. Cũng như một cô gái đẹp, tô son điểm phấn, quần là áo lượt nhưng chỉ là cái đẹp hình thức bên ngoài .

Quan trọng là cái đẹp bên trong , cái nội dung thì ta phải tự cảm nhận, tự khám phá. 

Chân – Thiện – Mỹ  trong nhiếp ảnh nghệ thuật .
Một bức ảnh đẹp , bao giờ cũng gồm ba yếu tố Chân- Thiện- Mỹ .-

Chân : Không tô hồng hoặc bôi đen, luôn phản ảnh cuộc sống một cách chân thực , khách quan, qua góc nhìn sáng tạo của tác giả .
Thiện : Luôn có tính nhân văn, nhân ái cao cả, biểu hiện sát thực tế để khuyến thiện , trừ ác .
Mỹ : Áng sáng, đường nét, màu sắc đẹp. Hướng con người tới cái đẹp tự nhiên, thuần chất , cái đẹp về hình thức nghệ thuật hàm chứa nội dung tư tưởng .

.Đa số trong chúng ta quan niệm chụp ảnh để vui chơi và tự nhận mình là dân cầm máy amatơ . Nhưng nghề chơi cũng lắm công phu. Một khi đã bấm máy, nếu bức ảnh lưu lại trong album riêng hoặc phóng to treo ở nhà thì không nói làm gì , nhưng một khi bức ảnh đó được công bố trong cộng đồng thì nó đã mang tính xã hội , nó tác động và ảnh hưởng rộng lớn tới nhân sinh.

Ví dụ: Nhiều bức ảnh chụp Hồ Gươm đến nhàm chán . Cảnh hồ gươm mù sương như huyền thoại. Cảnh hồ gươm lung linh sắc màu ngày lễ hội . Cảnh cây phượng đơm hoa rực rỡ thấp thoáng là Tháp rùa mờ ảo . Cảnh thiếu nữ mặc áo dài e lệ bên cầu Thê Húc vv….

Tại sao không chụp cảnh Hồ Gươm mù sương (hay do bụi mịn) tiền cảnh là hai cô gái đeo khẩu trang dáng đi hối hả ? Bức ảnh đó đã gửi thông điệp tới người xem về ô nhiễm môi trường đáng báo động ở Hà Nội .
Tại sao không chụp cận cảnh bà mẹ cùng đứa con nhỏ ngồi bán ngô nướng ven hồ, xa xa là Tháp Rùa lung linh sắc màu đêm hội ? Bức ảnh đó đã đánh thức lòng nhân ái đã ngủ quên ở nhiều người .
Tại sao…?
Tại vì chúng ta chỉ nhìn thấy cái đẹp hình thức bên ngoài một cách dễ dãi , không chịu tìm tòi khám phá chú ý đến chiều sâu của nội dung.

Tôi xin giới thiệu với các bạn 3 bức ảnh dưới đây, để các bạn tham khảo .

Bức ảnh thứ nhất có tiêu đề  “Đợi xuân “.
Đợi Xuân –   Ảnh Minh Huy .
Minh Huy là một tác giả nghiệp dư còn rất trẻ , vẫn đang đi học . Bức ảnh được chụp bằng smartphone .

Đứng trước một tác phẩm nghệ thuật, người xem, người thưởng ngoạn phải có trí liên tưởng để giải mã, để hiểu những thông điệp mà tác giả truyền tải. 

Đây là một bức ảnh mang đậm chất thời sự , rất nhân văn . Tác giả chụp mà đối tượng không biết mình bị chụp .Hậu cảnh là thành phố về khuya vắng vẻ, lác đác có vài chiếc xe máy đi lại, chiếc băngdôn đỏ căng ngang bị nhòe đi dưới ánh đèn. Nổi bật góc phải bức hình là một anh xe ôm đang gác chân lên tay lái chờ khách. Một sự chờ đợi mệt mỏi đến hờ hững, cô đơn , trống vắng.

Nếu bức ảnh được chụp lúc phố xá tấp nập người qua lại thì không có gì đáng nói. Cái đáng nói ở đây là về đêm .Trong thời khắc vắng vẻ đó, có người đang yên giấc cùng vợ con, có người vẫn cùng bạn bè bù khú nhậu nhẹt ở nhà hàng, có người đang ở nhà rung đùi nghe nhạc bên tách trà bốc khói. Thì vẫn còn những người phải lăn lộn , phải bươn chải để kiếm sống.

Tựa đề của bức ảnh là “Đợi xuân” rất hợp với nội dung phản ánh .Đối với họ, mùa xuân chưa đến, còn phải đợi …Bức ảnh trên, phần nào còn bị hạn chế về mặt kỹ thuật. Nhưng điều đáng quý ở đây, tác giả đã nhìn ra và ghi lại được khoảnh khắc đời thường trong cuộc sống .

Điều mà mấy ai đã nhận ra ?

Bức thứ hai có tiêu đề  ” Trở về tuổi thơ”.
Trở về tuổi thơ –  Ảnh Thắng Trịnh .
Bức ảnh chụp vào chiều hè, trời trong xanh. màu sắc đẹp.

Có sáu cậu bé đi trên 5 xe đạp, mỗi đứa có một động tác đạp xe khác nhau. Ba đứa đi đầu mặc áo phông sẫm màu, riêng đứa thứ 4 mặc phông trắng mũ đỏ, đã xóa đi sự đơn điệu của bố cục. Nhưng , ấn tượng nhất là hai đưa trẻ đèo nhau đi cuối cùng. Đứa ngồi sau cởi trần, ngồi xổm trên Gác-ba-ra , nói nên sự tinh nghịch “nhất quỷ , nhì ma” của lứa tuổi học trò.

Tất cả đang đổ dốc , cua xuống một doi đất rất đẹp vươn ra giữa hồ. Có lẽ, chúng rủ nhau ra hồ tắm . Phong cảnh tuyệt đẹp, doi đất có vài cây xanh vươn cao, nếu không có vài cây xanh đó thì cảnh sẽ bị loãng. xa xa là rặng núi mờ ở đường chân trời. Tác giả đã chộp được khoảng khắc hiếm hoi thật đáng quý.

Ngoài nội dung đưa chúng ta trở về tuổi thơ hồn nhiên trong sáng . Bức ảnh đã cho người xem cảm nhận được sự trong lành của thiên nhiên, con người luôn gần gũi với thiên nhiên, thuận theo tự nhiên với sự tương hỗ và ảnh hưởng trực tiếp đến nhau.Người xem liên tưởng tới thực tại với môi trường ô nhiễm đầy khói bụi. Với những sông hồ cá chết hàng loạt vì rác bẩn.

Tác giả đã gửi thông điệp tới người xem ” Hãy giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên luôn trong sạch cho chúng ta và thế hệ tương lai. Đó là ý thức là trách nhiệm của mỗi người !”

Bức ảnh thứ ba có tiêu đề  ” Gánh nặng bóng chiều “.
Gánh nặng bóng chiều –  Ảnh Thắng Trịnh .
Bức ảnh này tác giả đã “chơi” ánh sáng.

Nhân vật chính là một phụ nữ gánh hàng trở về, như gánh cả bóng chiều cô đơn ,với dáng vẻ mệt mỏi (chắc hôm đó ế hàng)
Bối cảnh là phố Gầm Cầu cũ kỹ với mảng gạch nâu sẫm nham nhở .
Nắng quái chiều hôm hắt ngược lại, tạo nên bóng đổ và những vệt sáng ven rất đắt, đã lột tả vẻ lam lũ của nhân vật .
Tông của bức ảnh trầm tối, rất phù hợp với nội dung miêu tả.

Khoảng khắc bấm máy thật đáng quý. Nếu người phụ nữ gánh hàng giữa buổi chợ đông thì sẽ không phù hợp với ý định phản ánh của tác giả.

Trong cuộc sống thường nhật, biết bao người mẹ, người chị, người em của chúng ta phải lặn lội vất vả, chắt chiu từng đồng bạc lẻ vì cuộc sống mưu sinh . Trong khi đó, có những kẻ ” ăn không từ một thứ gì của dân “, tham nhũng ,hối lộ phè phỡn với những đống tiền “đè chết người “.

Người xem liên tưởng, đối chiếu so sánh, căm phẫn , lên án và mong muốn bao giờ mới diệt hết bọn “sâu dân , mọt nước “. Để đất nước này, cuộc sống này sẽ bớt đi và không còn nữa những cảnh ” gánh nặng bóng chiều ” .

                                                    Kimle-  Cuối năm Kỷ Hợi .

Back to top button