Sách Hay Nên Đọc

Tại sao chúng ta lại yêu? Phải chăng tình yêu chỉ là sự trốn chạy khỏi cô đơn?

Có bao giờ chúng ta tự hỏi bản thân mình rằng “Tại sao chúng ta lại yêu?” chưa? Tại sao chúng ta lại có tình cảm với một ai đó? Chúng ta có thực sự yêu họ hay không, hay chỉ là chúng ta yêu chính bản thân chúng ta, nên khi họ quan tâm, họ chăm sóc, họ dành trọn vẹn tình yêu của họ cho chúng ta, thì chúng ta mới bắt đầu phát sinh tình cảm với họ.

Chúng ta yêu chính mình, nên khi họ cũng yêu mình như cách bản thân mình mong muốn, chúng ta mới nói “Tôi yêu cậu”. Tình yêu đôi khi chính là thứ tình cảm khó hiểu nhất, khó giải thích nhất. Vì ở đó có hai cá thể cùng nhau hâm nóng thứ tình cảm này, cùng nhau vun vén và dành thời gian nó. Bởi nó từ hai cá thể hoàn toàn xa lạ, nên làm sao chúng ta có thể hiểu thấu được hai cá thể đó thực sự mong muốn gì từ mối quan hệ yêu đương lãng mạn đó.

Tình yêu là gì?

Tình yêu khiến chúng ta trở nên trọn vẹn hơn
Tình yêu lừa chúng ta sinh con đẻ cái
Tình yêu là sự trốn chạy khỏi cô đơn
Tình yêu là nỗi đau khổ được ngụy trang
Tình yêu giúp ta vượt qua chính bản thân mình

Một tình yêu ngọt ngào, đẹp đẽ và say đắm, làm đau lòng và tan nát cả tâm hồn, những cảm xúc ấy thường luôn cùng tồn tại. Tại sao con người lại muốn đẩy chính mình vào vòng xoáy tâm trạng ấy? Phải chăng tình yêu khiến cuộc sống có ý nghĩa, hay nó chỉ là lối thoát cho sự cô đơn và đau khổ? Có phải tình yêu chỉ là ngụy trang cho dục vọng hay chỉ là một mánh lới của sinh học để con người phải sinh nở?

Đó là tất cả những gì chúng ta cần? Thực sự chúng ta có cần điều này không?

Nếu tình yêu có một mục đích nào đó, thì cả ngành khoa học lẫn tâm lý học vẫn chưa khám phá ra. Nhưng qua tiến trình lịch sử, một số triết gia đáng kính đã đưa ra một số giả thuyết hấp dẫn.

Tình yêu khiến chúng ta trở nên trọn vẹn hơn
Nhà triết học Hy Lạp cổ Plato đã khám phá ra ý tưởng cho rằng ta yêu thương ai đó là để trở nên trọn vẹn hơn. Trong “Symposium”, ông viết về một buổi ăn tối, ở đó có Aristophanes, ông này là một nhà soạn hài kịch, ông ta kể cho các vị khách nghe câu chuyện dưới đây:

Con người trước đây có bốn tay, bốn chân và hai khuôn mặt. Một ngày, họ làm các vị thần nổi giận, và thần Zeus đã chém họ làm hai. Kể từ đó, mỗi người đều bị thiếu mất một nửa bản thân mình. Tình yêu chính là khao khát tìm ra tri kỷ, một người giúp ta thấy mình trọn vẹn, hay, ít nhất, đó là điều Plato tin rằng một diễn viên hài sẽ nói ở một buổi tiệc.

tình yêu khiến chúng ta trở nên trọn vẹn hơn
Tình yêu lừa chúng ta sinh con đẻ cái
Rất lâu sau đó, một triết gia người Đức tên là Arthur Schopenhauer lập luận rằng tình yêu dựa trên dục vọng, và nó chỉ là một ảo tưởng khoái lạc. Ông gợi ý rằng chúng ta yêu vì những khát khao khiến chúng ta tin rằng người kia sẽ đem lại hạnh phúc cho ta, nhưng thực sự chúng ta đã quá sai lầm.

Tự nhiên lừa ta thực hiện việc sinh đẻ và sự kết hợp yêu thương mà ta tìm kiếm chỉ được trọn vẹn khi ta có con cái. Khi ta thỏa mãn được dục vọng của mình, ta bị quăng trở lại trong tình trạng đau khổ, và ta chỉ thành công trong việc duy trì nòi giống và lại tiếp nối sự đau khổ của nhân loại.

tình yêu lừa chúng ta sinh con đẻ cái
Tình yêu là sự trốn chạy khỏi cô đơn
Theo triết gia người Anh đạt giải Nobel tên là Bertrand Russell, ta tìm đến yêu thương là để thỏa mãn các khát khao tâm sinh lý. Con người được tạo ra là để sinh đẻ, nhưng nếu không cảm nhận hạnh phúc từ một tình yêu say đắm, tình dục lúc này lại không làm người ta thỏa mãn.

Nỗi sợ về một thế giới lạnh lung, tàn nhẫn bắt buộc chúng ta phải dựng lên một vỏ bọc để bảo vệ và tự cô lập chính mình. Niềm vui, sự thân mật, và sự ấm áp có được từ tình yêu giúp ta vượt qua nỗi sợ này, thoát khỏi những vỏ bọc cô đơn, và tham gia nhiều hơn vào cuộc sống. Tình yêu làm phong phú con người chúng ta, đó là điều tuyệt vời nhất trong cuộc sống.

tình yêu là sự trốn chạy khỏi cô đơn
Tình yêu là nỗi đau khổ được ngụy trang
Siddhartha Gautama, người trở thành Đức Phật, hay còn gọi là Đấng Giác Ngộ, có thể đã có một vài điều tranh cãi lý thú với Russell. Đức Phật cho rằng ta yêu là vì ta cố thỏa mãn các khát khao bản năng. Tuy vậy, sự khao khát quá độ lại trở thành khiếm khuyết và dính mắc, thậm chí tình yêu cũng là nguồn gốc gây nên sự đau khổ.

May thay, Đức Phật đã phát hiện ra bát chánh đạo, cách thức để dập tắt những ngọn lửa khát khao, để có thể đạt tới Niết Bàn, trạng thái tâm giác ngộ khi được an lạc, thông suốt, trí tuệ và từ bi. Nhà văn Tào Tuyết Cần đã minh họa lý thuyết Phật giáo này, cho rằng tình yêu là thiếu sáng suốt trong một trong những tác phẩm kinh điển Trung Hoa “Hồng lâu mộng”.

Ở cốt truyện phụ, Gỉa Thụy đem lòng yêu Vương Hy Phượng, cô này bày trò đùa giỡn và sỉ nhục anh. Anh ta bị giằng xé giữa yêu và hận, nên một vị đạo sĩ cho anh gương thần kỳ có thể giúp anh chữa hết bệnh, với điều kiện anh không được nhìn vào mặt trước gương. Nhưng mà anh này lại nhìn vào mặt trước, anh ta thấy Vương Hy Phượng trong đó. Linh hồn anh ta bước vào trong gương, và anh ta bị dây xích sắt kéo lôi đi và chết.

Không phải tất cả Phật tử đều nghĩ như vậy về tình yêu lãng mạn và sắc dục, nhưng bài học của câu chuyện là sự dính mắc thường dẫn đến bi kịch, và nên tránh điều đó, và cũng tránh luôn gương thần kỳ gì đó.

tình yêu là thứ tình cảm lãng mạn nhất trên đời
Tình yêu giúp ta vượt qua chính bản thân mình
Triết gia người Pháp Simone de Beauvoir cho rằng tình yêu là khao khát được hòa nhập với nửa kia, và điều này đem lại ý nghĩa cho cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, bà ấy ít quan tâm đến lý do tại sao chúng ta yêu mà lại thích thú hơn với việc làm thế nào để yêu thương tốt hơn.

Bà ấy thấy rằng vấn đề với tình yêu truyền thống là nó quá hấp dẫn, đến nỗi chúng ta biến nó thành lý do duy nhất để tồn tại. Tuy vậy, việc phụ thuộc vào người khác để biện minh cho sự tồn tại của mình có thể dễ dàng dẫn đến sự buồn chán và trò chơi quyền lực. Để tránh cái bẫy này, Beauvoir khuyên ta nên yêu thương chân thành, giống như bạn bè hơn, một tình bạn lớn. Các cặp đôi ủng hộ lẫn nhau việc khám phá bản thân, vượt qua giới hạn bản thân và làm phong phú cuộc sống của họ, và cả thế giới này nữa.

Mặc dù có thể ta không bao giờ biết tại sao mình lại yêu ai đó, nhưng ta chắc chắn rằng đó là vòng quay cảm xúc. Ta cảm thấy sợ và thấy hưng phấn. Nó làm ta đau khổ. Nó giúp ta thăng hoa tâm hồn. Có thể ta đánh mất chính mình, và có thể tìm được chính mình. Tình yêu có thể làm ta đau lòng, nhưng cũng có thể là điều tuyệt vời nhất trong đời.

Nguồn: Why do we love? A philosophical inquiry – Skye C. Cleary (TED – Ed)

Back to top button