Sách Hay Nên Đọc

Top những bài thơ về tình yêu hay nhất của Xuân Diệu

      Nếu có người nào đó hỏi tôi ai là ông hoàng của thơ tình, thì chắc chắn tôi không thể không nhắc đến một nhà thơ nổi tiếng trong văn học Việt Nam – Xuân Diệu. Ông là một đại diện tiêu biểu của phong trào Thơ mới. Giống như nhà  phê bình Hoài Thanh đã từng nhận xét rất thấu đáo: “Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng một lúc một hồn thơ rộng mở như Thế Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì dị như Chế Lan VIên, … và thiết tha, rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu.” 

Sơ lược về tiểu sử và sự nghiệp sáng tác của nhà thơ Xuân Diệu
      Nhà thơ Xuân Diệu sinh năm (1916 – 1985), tên thật là Ngô Xuân Diệu, bút danh Trảo Nha. Quê quán tại làng Trảo Nha, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh nhưng sinh tại Gò Bồi, thôn Tùng Giản, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Trong gia đình, ông là con vợ bé, cuộc sống từ nhỏ xa mẹ nên tuổi thơ luôn tha thiết khát vọng tình yêu thương. Cha ông là Ngô Xuân Thọ, là người có ảnh hưởng rất lớn đến nhà thơ. 

Ông hoàng thơ tình Việt Nam Xuân Diệu
      Ông bắt đầu sáng tác thơ ca từ năm 1927. Giai đoạn trước 1945, ông là một nhà thơ lãng mạn thì giai đoạn sau năm 1945, Xuân Diệu trở thành một nhà thơ cách mạng. Ông là thành viên của nhóm Tự Lực Văn Đoàn và cũng đã là một trong những chủ soái của phong trào “Thơ mới”. Ông đã đem đến cho thơ ca đương thời một sức sống mới lạ, nguồn cảm xúc mới, quan niệm sống mới và những đổi mới cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo.

      Một số tác phẩm thơ tiêu biểu của ông trong giai đoạn trước năm 1945 là tập Thơ thơ (1938, là tập thơ đầu tay gồm 46 bài thơ) và Gửi hương cho gió (1945, gồm 51 bài thơ). Một số tác phẩm thơ giai đoạn sau năm 1945: Ngọn quốc kỳ, Tôi giàu đôi mắt (1970), Mũi Cà Mau – Cầm tay (1962),… Năm 1996, Xuân Diệu được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật.

Những bài thơ về tình yêu hay nhất của Xuân Diệu
        Xuân Diệu là một trong những nhà thơ lớn của nền văn học hiện đại Việt Nam. Giai đoạn trước năm 1945, ngòi bút lãng mạn của Xuân Diệu phần lớn hướng đến thể hiện tình yêu thiên nhiên, cuộc sống, niềm khao khát giao cảm mãnh liệt với đời, mong muốn khám phá những vẻ đẹp diệu kì của trần thế, hưởng thụ những thanh sắc của tự nhiên. Nhưng tình yêu ấy lại pha trộn nồng nhiệt với nỗi lòng tiếc nuối, băn khoăn, khát khao níu giữ những điều kỳ diệu nhất, tươi đẹp nhất của trần gian trước khi nó biến mất. 

1. Bài thơ Biển (1962)

“Anh không xứng là biển xanh

Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng

Bờ cát dài phẳng lặng

Soi ánh nắng pha lê…

*

Bờ đẹp đẽ cát vàng

– Thoai thoải hàng thông đứng

Như lặng lẽ mơ màng

Suốt ngàn năm bên sóng…

*

Anh xin làm sóng biếc

Hôn mãi cát vàng em

Hôn thật khẽ, thật êm

Hôn êm đềm mãi mãi

*

Đã hôn rồi, hôn lại

Cho đến mãi muôn đời

Đến tan cả đất trời

Anh mới thôi dào dạt…

*

Cũng có khi ào ạt

Như nghiến nát bờ em

Là lúc triều yêu mến

Ngập bến của ngày đêm

*

Anh không xứng là biển xanh

Nhưng cũng xin làm bể biếc

Để hát mãi bên gành

Một tình chung không hết

*

Để những khi bọt tung trắng xoá

Và gió về bay toả nơi nơi

Như hôn mãi ngàn năm không thoả,

Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi!”

Bờ biển và sóng
     “Biển” là bài thơ tiêu biểu, nổi tiếng nhất, đặc sắc nhất của nhà thơ Xuân Diệu trong những sáng tác về thơ tình của ông. Trước những đợt sóng vỗ dạt dào, trước bãi cát vàng của biển, nhà thơ đã thi vị hóa, để những chuyển động, những âm thanh ấy giống như những tiếng thì thầm, cử chỉ âu yếm của một đôi tình nhân. 

     Ít có nhà thơ nào lại miêu tả tình yêu một cách chân thực, cuồng nhiệt nhưng mới mẻ như Xuân Diệu. “Anh xin làm sóng biếc/ Hôn mãi cát vàng em/ Hôn thật khẽ, thật êm/ Hôn êm đềm mãi mãi”. Nó cuồng nhiệt đến mức “Đã hôn rồi, hôn lại/ Cho đến mãi muôn đời/ Đến tan cả đất trời/ Anh mới thôi dào dạt…”, “Cũng có khi ào ạt/ Như nghiến nát bờ em/ Là lúc triều yêu mến/ Ngập bến của ngày đêm”. Tình yêu ấy bền chặt, không tách rời như bờ với sóng.

2. Bài thơ Hết ngày hết tháng (in trong tập Gửi hương cho gió, xuất bản năm 1945)

“Hết ngày, hết tháng, hết! em ôi!

Kinh hãi không gian quặn tiếng còi,

Anh ngóng tìm em, tuy thấy đó.

Sắp xa, thôi cũng tựa xa rồi!

*

Đầu nghiêng, môi gượng, mắt mơn da,

Chân luyến bên chân, thế nghĩa là…

Ôi những bàn tay không dứt được,

Ôi lời căng thấp giọng hò la!

*

Khắc giờ tan lụn, dạ chon von,

Không dám nhìn xa sắc núi non.

– Hãy nhớ ngoảnh đầu khi khuất hẳn

Cho anh tưởng tượng: vẫn đang còn.             

***

Đêm qua mưa gió lạnh lùng trời,

Anh ở, em đi, lạnh lẽo người.

Còi thét như gươm, tay hoảng đứt,

Khói đùn mây bạc, lệ lên ngươi!

*

Em đi: mưa phủ, khuất ân tình.

Anh ở: trời tan trên mắt anh.

Vừa đó nhìn nhau, nay tưởng ngóng;

Không gian ở giữa cách hai mình.

*

Chiều goá không em lạnh lẽo sao!

Một mình anh lạc dưới thu cao.

Sắc trời: sương đọng; non: mây toả,

Không biết lòng đi tới chốn nào…”

  Bài thơ viết về cảnh chia ly không biết trước của một đôi tình nhân. Gắn liền với cuộc chia ly ấy là tâm trạng sầu buồn, khắc khoải, cô đơn, lạc lõng của từng nhân vật. 

3. Bài thơ Yêu (in trong tập Thơ thơ, 1938)
“Yêu, là chết ở trong lòng một ít,

Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu?

Cho rất nhiều, song nhận chẳng bao nhiêu:

Người ta phụ, hoặc thờ ơ, chẳng biết.

*

Phút gần gũi cũng như giờ chia biệt.

Tưởng trăng tàn, hoa tạ với hồn tiêu,

Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!

– Yêu, là chết ở trong lòng một ít.

*

Họ lạc lối giữa u sầu mù mịt,

Những người si theo dõi dấu chân yêu;

Và cảnh đời là sa mạc cô liêu.

Và tình ái là sợi dây vấn vít

Yêu, là chết ở trong lòng một ít.”

      Ngay tên nhan đề bài thơ đã phần nào giúp khắc họa nội dung của cả tác phẩm. Không hề điêu ngoa khi Xuân Diệu được mệnh danh là “Ông hoàng thơ tình”. Bài thơ giống như lời kể chuyện, lời tâm sự của tác giả về tình yêu. Tình yêu được tái hiện với nhiều cung bậc, nhiều trải nghiệm, nhiều thử thách, khoảnh khắc khác nhau. Đó cũng là những khoảnh khắc tâm tình rất riêng của người trẻ. “Yêu là chết ở trong lòng một ít”, bởi “Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu”. 

4. Bài thơ Tình thứ nhất (in trong tập Gửi hương cho gió – 1945)
“Anh chỉ có một tình yêu thứ nhất

Đem cho em kèm với một lá thư

Em không lấy là tình anh đã mất

Tình đã cho không lấy lại bao giờ.

*

Thư thì mỏng như suốt đời mộng ảo

Tình thì buồn như tất cả chia ly

Xếp khuôn giấy để hoài trong túi áo

Mãi trăm lần mới gấp lại đưa đi.

*

Lòng e thẹn cũng theo tờ vụng dại,

Tới bên em, chờ đợi mãi không về.

Em đã xé lòng non cùng giấy mới,

– Mây đầy trời hôm ấy phủ sơn khê.

*

Cũng may mắn, lòng anh còn trẻ quá.

Máu mùa xuân chưa nở hết bông hoa;

Vườn mưa gió còn nghe chim rộn rã,

Anh lại còn yêu, bông lựu, bông trà.

*

Nhưng giây phút đầu say hoa bướm thắm,

Đã nghìn lần anh bắt được anh mơ

Đôi mắt sợ chẳng bao giờ dám ngắm,

Đôi tay yêu không được nắm bao giờ.

*

Anh vẫn tưởng chuyện đùa khi tuổi nhỏ,

Ai có ngờ lòng vỡ đã từ bao!

Mắt không ướt, nhưng bao hàng lệ rỏ

Len tỉ tê thầm trộm chảy quay vào.

*

Hoa thứ nhất có một mùi trinh bạch;

Xuân đầu mùa trong sạch vẻ ban sơ.

Hương mới thấm bền ghi như thiết thạch;

Sương nguyên tiêu, trời đất cũng chung mờ.

*

Tờ lá thắm đã lạc dòng u uất,

Ánh mai soi cũng pha nhạt màu ôi,

Anh chỉ có một tình yêu thứ nhất

Anh cho em, nên anh đã mất rồi!

5. Bài thơ Hẹn hò (in trong tập Thơ thơ, 1938)
“Anh đã nói, từ khi vừa gặp gỡ:

“Anh rất ngoan, anh không dám mong nhiều.

Em bằng lòng cho anh được phép yêu;

Anh sung sướng với chút tình vụn ấy”.

*

Em đáp lại: “Nói gì đau đớn vậy!

Vừa gặp anh, em cũng đã mến rồi.

Em phải đâu là ngọn nước trôi xuôi;

Chưa hi vọng, sao anh liền thất vọng?”

*

Lời nói ấy về sau đem gió sóng

Cho lòng anh đã định chỉ yêu thôi;

Anh tưởng em là của anh rồi,

Em mắc nợ, anh đòi em cho được.

*

Đấy, ai bảo em làm anh mơ ước!

Lúc đầu tiên, anh có mộng gì đâu!

Tưởng có nhau ai ngờ vẫn xa nhau,

Em ác quá! Lòng anh như tự xé…”

6. Bài thơ Yêu mến (in trong tập Gửi hương cho gió, 1945)
“Bao nhiêu sầu, ôi sầu biết bao nhiêu

Khi yêu tình, khi theo mãi tình yêu!

*

Một phút gặp thôi là muôn buổi nhớ;

Vài giây trông khơi mối vạn ngày theo.

Mộng bay chơi nhằm một buổi trời chiều,

Gặp tóc biếc; tưởng sắc ngày xưa nở!

Nửa câu nói, một chút cười, đôi tiếng thở

Tình cờ qua trên miệng mở quá xinh:

Ta ngây thơ vội tưởng họ yêu mình,

Về dâng vội cả ân tình thứ nhất.

Đương vương chủ ta bỗng thành hành khất,

Chỉ vì nghe một lời hứa như chim.

Ôi đôi chân! sao mà chúng hay tìm!

Ôi cái ngực! sao ngươi thường đập mạnh!

Toả thương nhớ để ôm choàng bóng ảnh,

Những chiều thu góp lạnh giữa mù sương.

*

Những đêm đông giạt bước ở trên đường,

Gió khuya khoắt dậy cơn buồn lá úa;

Sao rải rác như lệ vàng đêm nhỏ,

Mưa lơ phơ như dạ khóc âm thầm!

Những mai mong, tối đợi, những trưa cầm,

Đến phong cảnh cũng mượn làm nỗi thảm…

*

Bao nhiêu sầu! Ôi sầu biết bao nhiêu

Khi yêu tình, khi theo mãi tình yêu?”

7. Bài thơ Dại khờ (in trong tập Gửi hương cho gió, 1945)
“Người ta khổ vì thương không phải cách,

Yêu sai duyên, và mến chẳng nhằm người.

Có kho vàng nhưng tặng chẳng tuỳ nơi,

Người ta khổ vì xin không phải chỗ.

*

Đường êm quá, ai đi mà nhớ ngó!

Đến khi hay, gai nhọn đã vào xương.

Vì thả lòng không kìm chế dây cương,

Người ta khổ vì lui không được nữa.

*

Những mắt cạn cũng cho rằng sâu chứa;

Những tim không mà tưởng tượng tràn đầy;

Muôn ngàn đời tìm cớ dõi sương mây,

Dấn thân mãi để kiếm trời dưới đất.

*

Người ta khổ vì cố chen ngõ chật,

Cửa đóng bưng nên càng quyết xông vào.

Rồi bị thương, người ta giữ gươm dao,

Không muốn chữa, không muốn lành thú độc.”

     Bài thơ “Dại khờ” không hướng nhiều tới tình yêu đôi lứa, mà bài thơ có nội dung khái quát hơn, bao trùm hơn, hướng tới nhiều đối tượng hơn.   

     Bài thơ viết về những nỗi khổ khác nhau liên tiếp nhau, liên hoàn một chuỗi khổ trong tình yêu. Khổ bởi sự dại khờ, bởi đôi khi con người ta vô ý mà dành tình cảm cho nhau sai cách, để rồi dẫn đến một kết thúc buồn. Rồi khổ vì những cám dỗ ngọt ngào, những con đường bằng phẳng mỏng manh, mà sa chân xuống vực.  

8. Bài thơ Vội vàng (in trong tập Thơ thơ, xuất bản năm 1938) 
     Bài thơ không thể hiện rõ tình yêu đôi lứa lãng mạn như những bài thơ trên, nhưng “Vội vàng” cũng là một tác phẩm rất tiêu biểu, được đưa vào giảng dạy trong trường phổ thông.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

*

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si;

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,

Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa;

Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần;

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

*

Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,

Không cho dài thời trẻ của nhân gian,

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…

Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…

*

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng,

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi! 

          Bài thơ “Vội vàng” là lời giục giã hãy sống mãnh liệt, sống hết mình, hãy quý trọng từng giây, từng phút của cuộc đời mình, nhất là những tháng năm tuổi trẻ của một hồn thơ yêu đời, ham sống đến cuồng nhiệt.

      Nhà thơ Xuân Diệu cảm nhận về thời gian trôi mau, vội vàng, cuống quýt trước sự trôi đi nhanh chóng của thời gian qua những hình ảnh thiên nhiên và sự sống rất quen thuộc. Đồng thời, bài thơ đã thể hiện những nét mới trong quan niệm của Xuân Diệu về cuộc sống, tuổi trẻ và hạnh phúc: Mỗi đời người, thời gian quý giá nhất là tuổi trẻ. Trong tuổi trẻ, hạnh phúc lớn nhất chính là tình yêu.

Với sự nghiệp sáng tác khá đồ sộ của nhà thơ Xuân Diệu, chắc chắn sẽ còn những bài thơ tình lãng mạn khác mà bạn cảm thấy hay hơn, lôi cuốn hơn, gần gũi, dễ hiểu hơn. 
Vậy bạn hãy để lại trong phần bình luận phía dưới nhé!
Cảm ơn bạn!

Back to top button